اگر دنبال قدیمی ترین خواننده ایران باشید، خیلی زود با اسم های مختلفی مثل قمرالملوک وزیری، اقبال آذر، بنان، ویگن، حمیرا، گوگوش و ابی روبرو می شوید. دلیلش ساده است؛ «قدیمی ترین» می تواند معنی های مختلفی داشته باشد. قدیمی ترین خواننده ثبت شده، قدیمی ترین خواننده زن، قدیمی ترین خواننده پاپ یا قدیمی ترین خواننده زنده جواب یکسانی ندارند. در ادامه خواننده های قدیمی ایرانی زن و مرد را بر اساس دوره فعالیت و جایگاهشان می شناسیم و وضعیت چهره هایی که هنوز فعال هستند را هم بررسی می کنیم. اسم برخی از این خواننده ها را می توانید در لیست معروف ترین خوانندگان فوت شده هم مشاهده کنید.
قدیمی ترین خواننده ایران چه کسی است؟
برای پاسخ دقیق به سوال قدیمی ترین خواننده ایران کیست باید اول مشخص کنیم درباره چه دوره ای حرف می زنیم. آواز در ایران صدها سال سابقه دارد و خیلی از خوانندگان قدیمی اصلا صدای ضبط شده ای از خودشان ندارند. اگر سراغ دوره ای برویم که اطلاعات تاریخی و نمونه های صوتی روشن تری وجود دارد، نام ابوالحسن اقبال آذر یکی از اولین اسم های مهم است.
اقبال آذر در حدود سال ۱۲۴۵ تا ۱۲۴۷ خورشیدی به دنیا آمده بود. درباره سال دقیق تولد او اختلاف وجود دارد، اما منابع تاریخی او را از خوانندگان بسیار قدیمی موسیقی دستگاهی ایران می دانند. او حتی در دوره قاجار فعالیت داشت و سال ها بعد صدایش هم ضبط شد.
پس اگر منظور از قدیمی ترین خواننده مرد ایرانی یکی از خوانندگان معروف و ثبت شده موسیقی ایران باشد، اقبال آذر جواب خیلی جدی تری از اسم هایی مثل ابی یا شهرام شب پره است.
لیست 10 خواننده قدیمی ایران
این فهرست را بر اساس قدمت تولد و اهمیت هر خواننده در تاریخ موسیقی چیده ایم. به همین دلیل اسم خواننده های جدیدتری مثل محسن چاوشی یا محمد علیزاده جایی در لیست خوانندگان قدیمی ایران ندارند.
| خواننده | سال تولد | سبک یا دلیل اهمیت |
|---|---|---|
| ابوالحسن اقبال آذر | حدود ۱۲۴۵ تا ۱۲۴۷ | از قدیمی ترین استادان آواز ثبت شده |
| قمرالملوک وزیری | ۱۲۸۴ | از پیشگامان خوانندگی زنان در ایران |
| غلامحسین بنان | ۱۲۹۰ | یکی از بزرگ ترین خوانندگان آواز ایرانی |
| مرضیه | ۱۳۰۳ | از چهره های مهم موسیقی سنتی |
| دلکش | ۱۳۰۳ | خواننده و بازیگر بسیار معروف |
| ویگن | ۱۳۰۸ | از پایه گذاران پاپ مدرن ایران |
| اکبر گلپایگانی | ۱۳۱۲ | از بزرگان آواز و برنامه گلها |
| پری زنگنه | ۱۳۱۸ | خواننده اپرا و موسیقی محلی |
| حمیرا | ۱۳۲۳ | از چهره های قدیمی پاپ و سنتی |
| شهرام شب پره | ۱۳۲۶ | از پیشگامان پاپ و موسیقی گروهی |
قدیمی ترین خواننده زن ایرانی چه کسی بود؟
اگر درباره قدیمی ترین خواننده زن ایرانی با حضور رسمی و ثبت شده در صحنه عمومی حرف بزنیم، قمرالملوک وزیری یکی از مهم ترین جواب هاست. او حدود سال ۱۲۸۴ به دنیا آمد و در سال ۱۳۳۸ درگذشت.
قمر در سال ۱۳۰۳ در گراند هتل تهران اجرای عمومی داشت. اهمیت آن اجرا فقط به صدای او مربوط نبود؛ او از اولین زنان ایرانی بود که بدون حجاب اجباری آن دوره روی صحنه عمومی آواز خواند. این اتفاق در تاریخ موسیقی زنان ایران اهمیت زیادی دارد.
پس گوگوش قدیمی ترین خواننده زن ایران نیست. گوگوش یکی از معروف ترین خواننده های زن پاپ ایران است، اما چند دهه قبل از او قمر، ملوک ضرابی، روح انگیز و خواننده های دیگری فعالیت می کردند. ملوک ضرابی مثلا حدود سال ۱۲۸۹ متولد شده بود و از نوجوانی می خواند.
قدیمی ترین خواننده مرد ایرانی چه کسی است؟
نام اقبال آذر در بحث قدیمی ترین خواننده مرد ایرانی خیلی مهم است. او در قرن نوزدهم میلادی به دنیا آمده بود و تا دوره معاصر هم زندگی کرد. اقبال آذر در موسیقی دستگاهی ایران صدای بسیار قدرتمندی داشت و در دوره قاجار هم خوانندگی می کرد.
بعد از او نام هایی مثل ادیب خوانساری، غلامحسین بنان و تاج اصفهانی وارد دوره جدیدتری از موسیقی ایران شدند. بنان متولد ۱۲۹۰ بود و بعدها یکی از مهم ترین صداهای رادیو ایران شد. ترانه هایی مثل الهه ناز و کاروان هنوز هم بعد از چند دهه شنیده می شوند.
پس شهرام شب پره، ابی یا داریوش را می توان در گروه خواننده های مرد قدیمی ایرانی پاپ گذاشت، ولی نه در جایگاه قدیمی ترین خواننده مرد تاریخ موسیقی ایران.
قدیمی ترین خواننده های پاپ ایرانی چه کسانی هستند؟
وقتی بحث خواننده های قدیمی پاپ ایرانی مطرح می شود، ویگن یکی از اولین اسم هایی است که باید گفته شود. ویگن دردریان متولد ۱۹۲۹ بود و موسیقی پاپ، جاز و سبک های غربی را به شکل تازه ای وارد موسیقی عامه پسند ایران کرد. حتی لقب «سلطان جاز» هم برای او استفاده می شد.
بعد از ویگن نسل بزرگی از خوانندگان پاپ شکل گرفت. شهرام شب پره، حمیرا، ابی، گوگوش و داریوش جزو معروف ترین چهره های این دوره شدند.
ویگن
ویگن متولد ۲۳ نوامبر ۱۹۲۹ در همدان یکی از قدیمی ترین خواننده ایران بود. او با گیتار روی صحنه ظاهر می شد و موسیقی اش با چیزی که مردم قبل از آن از آواز ایرانی شنیده بودند فرق داشت. فعالیت او به باز شدن راه برای خوانندگان قدیمی پاپ ایران کمک زیادی کرد. ویگن در سال ۲۰۰۳ درگذشت.
حمیرا
پروانه امیرافشاری با نام هنری حمیرا در سال ۱۹۴۵ به دنیا آمد. او از دهه ۱۳۴۰ وارد موسیقی شد و هنوز هم یکی از معروف ترین صداهای نسل قدیمی موسیقی ایران است. حمیرا در سبک پاپ و موسیقی ایرانی کار کرده و فعالیت هنری او بیشتر از نیم قرن سابقه دارد.
شهرام شب پره
شهرام شب پره متولد ۶ فوریه ۱۹۴۸ است و فعالیت حرفه ای اش از دهه ۱۹۶۰ شروع شد. او در شکل گرفتن موسیقی پاپ گروهی در ایران نقش مهمی داشت و بعد هم سال ها خارج از ایران کنسرت برگزار کرد. شهرام در سال ۲۰۲۳ تور خداحافظی خود را برگزار کرد و از اجرای حرفه ای فاصله گرفت.
ابی
ابراهیم حامدی یا ابی متولد ۱۹ ژوئن ۱۹۴۹ است و از سال ۱۹۶۷ فعالیت می کند. ابی بیشتر از نیم قرن است که می خواند و نزدیک به ۲۰۰ قطعه و بیش از ۳۰ آلبوم در کارنامه او ثبت شده است.
گوگوش
گوگوش با نام اصلی فائقه آتشین متولد سال ۱۹۵۰ است. نکته جالب این است که او از کودکی وارد صحنه شد؛ بنابراین سابقه کاری اش از خیلی از خوانندگانی که از نظر سنی بزرگ تر هستند هم طولانی تر است.
گوگوش در چند سال اخیر تور خداحافظی خود با نام Final Chapter را شروع کرد. اما در پایان ۲۰۲۵ اعلام کرد تا زمانی که شرایط ایران تغییر نکند روی صحنه نخواهد رفت. در سال ۲۰۲۶ هم برنامه کنسرت تازه ای برای او ثبت نشده است.
محبوب ترین خوانندگان قدیمی ایرانی
اگر هدف شما پیدا کردن خوانندگان قدیمی ایرانی زن و مرد برای گوش دادن به آهنگ های نوستالژیک است، فهرست فقط به ده نفر محدود نمی شود. هایده، مهستی، دلکش، مرضیه، الهه، پوران، رامش، گوگوش، حمیرا، لیلا فروهر، ویگن، بنان، گلپا، ابی، داریوش و شهرام شب پره فقط بخشی از این اسم ها هستند.
مثلا دلکش یکی از مهم ترین خوانندگان زن دهه های ۱۳۲۰ تا ۱۳۵۰ بود. او از سال ۱۹۴۳ فعالیت عمومی داشت و علاوه بر فارسی، چند آهنگ مازندرانی هم خواند. دلکش در سال ۲۰۰۴ از دنیا رفت.
مرضیه هم از دهه ۱۹۴۰ فعالیت داشت و با تعداد زیادی از آهنگسازان مهم ایران کار کرد. او تا سال ۲۰۱۰ زندگی کرد و یکی از صداهای شناخته شده موسیقی سنتی ایران بود.
گلپا یا اکبر گلپایگانی هم از چهره های مهم برنامه گلها بود. او در سال ۲۰۲۳ در ۸۹ سالگی درگذشت. به همین دلیل اگر فهرستی هنوز او را در میان خوانندگان قدیمی زنده ایران قرار می دهد، دیگر درست نیست.
کدام خواننده قدیمی ایرانی هنوز زنده است؟
اگر دنبال قدیمی ترین خواننده ایرانی زنده باشیم، پری زنگنه یکی از مهم ترین اسم هاست. او در ۲ دسامبر ۱۹۳۹ در کاشان به دنیا آمده و از خوانندگان قدیمی اپرا و موسیقی محلی ایران است. او بعد از یک تصادف بینایی خود را از دست داد، اما موسیقی را کنار نگذاشت.
بعد از او حمیرا متولد ۱۹۴۵، شهرام شب پره متولد ۱۹۴۸، ابی متولد ۱۹۴۹، گوگوش متولد ۱۹۵۰ و داریوش متولد ۱۹۵۱ از معروف ترین خوانندگان قدیمی زنده هستند.
| خواننده | سال تولد | وضعیت در ۲۰۲۶ |
| پری زنگنه | ۱۹۳۹ | زنده |
| حمیرا | ۱۹۴۵ | زنده |
| شهرام شب پره | ۱۹۴۸ | بازنشسته از اجرای حرفه ای |
| ابی | ۱۹۴۹ | فعال |
| گوگوش | ۱۹۵۰ | تور خداحافظی را متوقف کرده |
| داریوش | ۱۹۵۱ | همچنان کنسرت برگزار می کند |
این بخش نشان می دهد که «قدیمی ترین» لزوما به معنی فوت شده نیست. چند نفر از خواننده های قدیمی ایرانی هنوز هم زنده هستند و بعضی حتی روی صحنه می روند.
فرامرز اصلانی در بین قدیمی ترین خواننده ایران
فرامرز اصلانی هم یکی از نام هایی بود که سال ها در فهرست خواننده های قدیمی ایرانی دیده می شد. او متولد ۱۹۴۵ بود و آهنگ «اگه یه روز» یکی از معروف ترین آثارش شد.
اما فرامرز اصلانی در ۲۰ مارس ۲۰۲۴ پس از بیماری سرطان در آمریکا درگذشت. بنابراین دیگر نمی شود او را در بخش خوانندگان قدیمی فعال قرار داد.
مرگ او دوباره باعث شد آهنگ های قدیمی اش در شبکه های اجتماعی زیاد پخش شوند و نسل جوان تری هم سراغ آثارش برود. این اتفاق برای خیلی از آهنگ های قدیمی ایران افتاده و شبکه های اجتماعی دوباره آن ها را زنده کرده اند.
چرا آهنگ خواننده های قدیمی ایرانی دوباره ترند شده است؟
بخش جالب ماجرا اینجاست که آهنگ های قدیمی ایرانی فقط برای نسل پدر و مادرها نیستند. در اینستاگرام، یوتیوب و ویدیوهای کوتاه بارها تکه هایی از آهنگ های هایده، گوگوش، ابی، داریوش، ویگن و حمیرا دوباره وایرال می شوند.
نسل جوان شاید هیچ وقت صفحه گرامافون ندیده باشد، ولی یک کلیپ پانزده ثانیه ای می تواند باعث شود برود و آهنگی مربوط به پنجاه سال قبل را کامل گوش کند. همین اتفاق باعث شده جستجوهایی مثل خواننده های قدیمی ایرانی زن، آهنگ قدیمی ایرانی و بهترین خوانندگان قدیمی ایران هنوز هم مخاطب زیادی داشته باشند.
درآمد قدیمی ترین خواننده ایران چقدر است؟
برای درآمد خواننده های قدیمی ایرانی عدد دقیق و قابل اعتمادی وجود ندارد. خواننده هایی که هنوز فعال هستند ممکن است از کنسرت، استریم موسیقی، حق انتشار آثار و همکاری های تجاری درآمد داشته باشند، اما قراردادهای مالی آن ها عمومی نیست.
همین موضوع درباره ابی، گوگوش، داریوش یا حمیرا هم صدق می کند. اینکه یک سایت عددی چند میلیون دلاری کنار نام یک خواننده بنویسد، به معنی درست بودن آن رقم نیست.
درآمد خواننده ای که هنوز کنسرت دارد هم با کسی که سال هاست اجرای زنده ندارد فرق می کند. بنابراین بهتر است به جای عددسازی، فقط بگوییم فعالیت طولانی و فروش کنسرت و موسیقی می تواند درآمد زیادی ایجاد کند، ولی رقم دقیق خصوصی است.
آیا خوانندگان قدیمی ایران هنوز فعالیت دارند؟
بله، تعدادی از خوانندگان قدیمی ایرانی همچنان فعال هستند. ابی هنوز آثار و اجراهای خود را دارد و داریوش نیز در سال ۲۰۲۶ در دبی روی صحنه رفت.
از طرف دیگر شهرام شب پره در سال ۲۰۲۳ از اجرای حرفه ای خداحافظی کرد و گوگوش هم تور پایانی خود را شروع کرده بود، اما ادامه اجراهایش را متوقف کرد.
پس نمی شود تمام خواننده های قدیمی ایران را یک گروه حساب کرد. بعضی فوت کرده اند، بعضی بازنشسته شده اند و بعضی با وجود سن بالا هنوز روی صحنه می روند.
جمع بندی
برای پیدا کردن قدیمی ترین خواننده ایران باید مشخص کنیم درباره کدام دوره و سبک حرف می زنیم. در میان خوانندگان مرد ثبت شده، اقبال آذر یکی از قدیمی ترین نام های مهم است. در میان زنان، قمرالملوک وزیری یکی از اولین و مهم ترین خوانندگان زن با حضور عمومی ثبت شده بود. در موسیقی پاپ هم ویگن یکی از پایه گذاران اصلی این سبک در ایران به حساب می آید.
اگر بحث قدیمی ترین خواننده ایرانی زنده باشد، پری زنگنه متولد ۱۹۳۹ یکی از قدیمی ترین چهره های مشهور باقی مانده است. حمیرا، شهرام شب پره، ابی، گوگوش و داریوش هم از نسل قدیمی موسیقی ایران هستند که نامشان هنوز بین مردم زنده است.
سوالات متداول
قدیمی ترین خواننده ایران چه کسی است؟
در میان خوانندگان ثبت شده قدیمی، اقبال آذر یکی از جدی ترین گزینه ها برای قدیمی ترین خواننده ایران است.
قدیمی ترین خواننده زن ایرانی چه کسی بود؟
قمرالملوک وزیری از اولین زنان خواننده مشهور ایران بود که در سال ۱۳۰۳ اجرای عمومی مهمی در تهران داشت.
قدیمی ترین خواننده مرد ایرانی چه کسی بود؟
اقبال آذر از خوانندگان بسیار قدیمی موسیقی ایران بود و فعالیتش به دوره قاجار و سال های بعد می رسید.
قدیمی ترین خواننده پاپ ایران چه کسی است؟
ویگن از پایه گذاران اصلی موسیقی پاپ مدرن ایران بود و فعالیت حرفه ای خود را اوایل دهه ۱۳۳۰ شروع کرد.
کدام خواننده های قدیمی ایرانی هنوز زنده هستند؟
پری زنگنه، حمیرا، شهرام شب پره، ابی، گوگوش و داریوش از خوانندگان قدیمی مشهوری هستند که هنوز زنده اند.
واقعا اطلاعات جالبی درباره خوانندهها بودش
این مطلب خیلی خوبه،کلی چیز یاد گرفتم
من تازه فهمیدم قدیمیترین خواننده کیه؟جالبه
معین هنوزم طرفدارای زیادی داره،آدم خاطره میگیره
راستی توی لیست،معین هم هستش؟بگید
من تازه فهمیدم ابی،قدیمیترینه یا نه؟
لیست جای فرهاد خالیه ولی مفید بود
خب حالا نظرتون چیه؟یه چیزایی برام جالبه بوده قدیمها بابام یه بار گفته بود باید بفهمم چطوری موسیقی ایران رشد کرده چون این خیلی میتونه واسه آیندهام تصمیمگیرنده باشه
به نظرتون ابی قدیمیتره یا معین؟میدونین؟
این محتوا کلی خاطره زنده کرد،دستتون درد نکنه